|
AYANCIK’TA EKONOMİK DURUM Tarihi Gelişim : 1915-1917 yıllarına kadar; birkaç ahşap ev ve işyeri bulunan, küçük çapta kereste ticareti yapılan, ekonominin can damarı olan yolları bulunmayan, ulaşımın motor ve kayıklarla yapıldığı, küçük bir Anadolu kasabası olan Ayancık İlçesinde; orman zenginliğini keşfedip, 1926 yılında Alman ve Belçika ortaklığı ile kurulan kereste fabrikası, İlçe ekonomisini büyük ölçüde etkilemiştir.
Fabrikanın kurulması ile yeni iş imkanları açılmış, yöre halkının artan geliri, ekonomik faaliyetlere çeşitlilik ve sermaye birikimi getirmiş, konut, yakacak, elektrik, ağaçlandırma ve ulaşım alanlarında önemli hamleler yapılmıştır. Orman envalinin nakliyesi karayolu ile kamyonlarla yapıldığından bu da İlçede nakliyeciliği geliştirmiştir. Fabrika inşa olunduğu yıllarda, Avrupa’nın en büyük ve modern işletmelerinden biri olmuş, 18 yıl süre ile Zindan ve Çangal ormanlarını işletmiştir. 1945 yılında Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, anlaşma sonucu fabrika ve tesislerini satın almıştır.
1972 yılına kadar şirketten devir alındığı şekliyle çalışan fabrika dana sonra Teknolojik yenilenmeye tabi tutularak, 100.000 m3/yıl tomruk işleme kapasitesine ulaştırılmış, kereste fabrikasına ilaveten 125.000 m2/yıl kapasiteli parke tesisi ilave edildikten sonra, 1975 yılında kereste artıklarının değerlendirilmesi gayesi ile entegre olarak çalışan 22.000 m3/yıl üretim kapasiteli Yonga Levha Fabrikası tesis edilmiştir. Başbakanlık Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı bünyesinde Orüs A.Ş Genel Müdürlüğüne bağlı Orüs Anonim Şirketi İşletme Müdürlüğü olarak faaliyetine devam etmekte iken 13.03.1996 tarihinde özelleştirme kapsamında tüm malvarlığı ile birlikte Ayancık Orman Ürünleri Sanayi Ticaret ve Anonim Şirketince (AYORSAN) devir ve teslim alınmıştır. Fabrikalar dışında, bugüne kadar kayda değer ticari ve sanayi kuruluşları kurulmamıştır. Yöre halkı anılan fabrikalarda işçi olarak çalışmış; orman içi köylerde orman işçiliği yapmıştır. AYORSAN AŞ., İşletme sermayesinin yetersizliği nedeni ile bugün için üretime kapalı bulunmaktadır.
Ayrıca; keten ekimi yapılmış, ipliğe dönüştürülerek evlerde ev tezgahlarında dokunarak meşhur (Ayancık Bürümcüğü) olarak bilinen giyecekleri imal ile kullanılmış yada pazarlanmıştır. El sanatları olarak da; iskemle, ambalaj sandığı yapımı, marangozluk, halı-kilim dokumacılığı, sepet ve küfe örücülüğü yapılmak suretiyle ekonomik faaliyetlerde bulunulmuştur. Balıkçılık anılan faaliyetleri destekleyen doğal bir geçim kaynağı olma özelliğini korumuştur. Ayrıca küçük çapta ve sınırlı tarım arazisinde çiftçilik ve hayvancılık yapıla gelmiştir. Ticaret: Ticaret sektörü canlı olmayıp, 25 civarında tamir atölyesi, 10 civarında şerithane, 20 civarında kapı-pencere ve doğrama işleri yapan çok sayıda marangoz atölyeleri, gereğinden fazla sayıda bakkal, market, manifatura mağazası ile ürünlerin alım-satımı, ticari faaliyetlerin karakteristiğini gösterir. İlçede nakliyecilik Orüs A.Ş. nin özelleşmesi sonucunda gerilemiştir. Trafiğe kayıtlı 354 kamyon olmak üzere, tescilli toplam 3850 adet araç bulunmaktadır. Balık avlama ve satışı değişmeyen ticari faaliyeti teşkil eder. İlçede Gelir Vergisi Mükellefleri :
1.Sınıf Tic.K : 114 2.Sınıf Tic.K : 526 Basit Usul : 363 TOPLAM : 1.491
İlçede Kurumlar Vergisi Mükellefleri :
Anonim Ş. : 18 Limited Ş. : 54 Kooperatif : 53
( 2007 yılı sonu itibariyle) Bütçe Giderleri : 14.801.874,77 -YTL.
Tahakkuk Eden Vergi : 10.882.473,20 -YTL.
Tahsil Edilen Vergi : 10.104.583,58 -YTL.
İlçedeki Motorlu Taşıtlar Vergisi Mükellefleri Toplamı : 2.753
Potansiyel Mükelleflerin Toplamı : 11.407 İlçede Maaş Ödenen Memur Sayısı : 548 Küçük el sanatlarını teşkil eden : keten üretimi ve dokuması ile “Ayancık Bürümcüğü” adı verilen giysi imali, halı-kilim dokuma, iskemle, ambalaj sandığı yapımı, kapı-pencere ve doğrama işleri ile bunların satışı da ticari faaliyetler arasında sayılabilir. İlçe merkezinde haftanın her Pazartesi ve Cuma günleri kurulan pazarında ve her yıl 18-22 eylül arasında kurulan panayırda, köylerden ve civar ilçelerden gelenlerle, ticari faaliyetlerde bir canlanma olur. Sonuç olarak ticaret; canlı çeşitli ve ilçe ekonomisine önemli katkılar yapan gelişmiş bir düzeye ulaşamamıştır. Sanayi : Sanayi sektöründe AYORSAN (kapalı), Taciroğlu Orman Ürünleri Ticaret ve A.Ş’ de 75 civarında işçi, Ayancık Mobilya ve Ders Araçları Üretim ve Pazarlama A.Ş’ de 7 civarında işçi çalışmaktadır. Bacasız sanayi olarak bilinen, yerli ve yabancı turist çekebilen önemli turizm tesisleri yoktur. Sermaye yatırım oranı düşüktür. BANKALAR : İlçede T.C. Ziraat Bankası, Halk Bankası, İş Bankası ve Akbank bankalarının birer şubeleri mevcuttur. KOOPERATİFLER :
İlçemizde 22 Yapı, 19 Tarımsal Kalkınma, 1 Tarım Kredi, 2 Su Ürünleri, 2 Tüketim, 4 Motorlu Taşıtlar, 1 Küçük Sanayi Sitesi Yapı, 1 Esnaf ve Sanatkarlar Kefalet, 1 Turizm Geliştirme olmak üzere 53 Kooperatif vardır.
T A R I M :
İlçemizin toplam arazisi 86.600 hektar olup bu arazinin 24.350 hektarı tarıma elverişli arazi olarak değerlendirilebilir.
İlçemiz arazisinin kullanım şekli ve toplam arazi içindeki yüzdesi aşağıdaki gibidir.
Yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere İlçemiz arazisinin % 71.86 gibi büyük bir kısmı tarım dışı arazidir. Tarım arazisi olarak tanımladığımız ve İlçemiz arazisinin sadece % 28.14 lük kısmından ibaret olan arazilerin de, büyük bir kısmını eğimli araziler teşkil etmektedir. Çok az bir kısım arazi ise vadi yataklarındaki küçük düzlüklerden ibarettir. Bu durum, İlçemizde büyük tarım işletmesi olarak nitelendirebileceğimiz bir işletmenin bulunmasına engel teşkil etmektedir. Çiftçilerin büyük kısmının arazi toplamı 10 dekarın altından kalmaktadır. Bu araziler de engebeli ve çok küçük parçalardan oluşmaktadır. Yaklaşık 2000 civarında küçük çiftçi ailesi bulunmakta bu da yüksek seviyede tarımsal üretimi ve üretimin ekonomik olmasını engellemektedir.
Tarım arazileri, eğimli olması ve yıllık yağış miktarının fazla olması sebebi ile erozyondan fazla etkilenmektedir. Özellikle yüksek eğimli yerlerde her yıl toprak işlemeye gerek olmayan meyve bahçesi tesisi ve çok yıllık yem bitkileri tarımının yapılması uygun olacaktır. Yem bitkileri ekimi belirli kriterler çerçevesinde Tarım Bakanlığı tarafından desteklenmektedir. İlçemiz için önemli olan bir başka konu su ürünleri konusudur. Geniş imkanlar ve potansiyele sahip olan İlçemizde balık yetiştiriciliği ve istihsali desteklenmelidir. İlçemizde 30 civarında aile balıkçılıkla uğraşmakta ve geçimini bu yolla temin etmektedir. Yöre hem balık çeşidi bakımından hem de balık miktarı bakımından oldukça zengindir. Mevsimine göre Kalkan, Lüfer, Palamut, Mezgit, İstavrit, Barbunya, Kefal ve Hamsi gibi balıklar ekonomik önemi olan balıklardır. Ancak trol ile balık avcılığı balık rezervlerini tehdit eden bir avcılık yöntemidir. Trol ile balık avcılığı yapılmasının engellenmesi, balıkçılığın devamlı bir istihdam olabilmesi için en başta alınması gereken önlemlerden biridir. Hayvancılığın gelişmesi için yem bitkilerinin yeterli üretiminin yapılması yanında damızlık işletmeleri desteklenmelidir. Hayvancılığın en büyük girdisini teşkil eden yemin, üretimi işletme tarafından yapılırsa işletme karlılığı önemli ölçüde artacaktır. Arıcılık için önemli bir potansiyele sahip olan İlçemiz bitki florası mutlaka değerlendirilmeli, arıcılık yapmak isteyen çiftçiler desteklenmelidir. Özellikle tarla tarımına elverişli olmayan araziler meyve bahçesi tesisi ile değerlendirilmelidir. Eğimli arazilerde tesis edilecek meyve bahçeleri ile hem gelir elde edilecek hem de arazi boş bırakılmadığı için toprak muhafazası sağlanabilecektir. Bireysel çalışmalarla yapılacak üretimin pazar oluşturmasının zorluğu, alet-makine ve malzeme giderlerinin tek işletme için ağır oluşu kooperatifçiliğin gelişmesini zorunlu kılmaktadır. İlçede tarımsal üretim amaçlı kooperatifçiliğin geliştirilmesi için gerekli destek ve yayım çalışmasının yapılması faydalı olacaktır. İlçemize bağlı köylerde 19 Tarımsal Kalkınma, 2 Su Ürünleri, 1 Tarım Kredi kooperatifi olmak üzere 22 tarımsal amaçlı kooperatif mevcuttur. Çiftçinin ihtiyacı olan; tohumluk, meyve fidanı, gübre ve ilaç gibi materyalin muhafaza edilebileceği bir depo mevcut değildir. Hasta hayvanların muayene edilebilmesine olanak sağlayacak bir yer bulunmamaktadır. Ulaşım şartları çok zor olduğu halde aracımız bu şartlara uygun değildir. Arazi vitesli bir araç büyük ölçüde verimliliğimizi etkileyecektir. İlçemizde su ürünleri kontrolü için bir tekneye ihtiyaç duyulmaktadır. Sonuç olarak : Sanayi, Ticaret, Tarım ve Hayvancılık sektörlerinin mevcut durumu; İlçe ekonomisinin içe dönük ve gelişmemiş olduğunu açıkça göstermektedir. İLÇEMİZİN TARIMSAL ÜRETİM MİKTARLARI SEBZE ÜRETİMİ (2005-2006-2007 YILLARI ORTALAMASI)
TARLA BİTKİLERİ ÜRETİMİ (2005-2006-2007 YILLARI ORTALAMASI)
MEYVE ÜRETİMİ (2005-2006-2007 YILLARI ORTALAMASI)
** dekar HAYVAN VARLIĞI (2007 YILI)
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
